Przygotowanie do badań

Badania krwi

Jak przygotować się do pobrania krwi?

Do większości badań wystarczą 3 godziny bez posiłku. Bezwzględnie na czczo – co najmniej 10-12 godzin bez posiłku należy być do badania krwi na poziom:

  • cukru
  • prolaktyny
  • żelaza
  • całkowitej zdolności wiązania żelaza

Co najmniej 16 godzin bez posiłku powinno upłynąć przed pobrania krwi na lipidogram (cholesterol, jego frakcje, trójglicerydy) np. jeśli pobranie ma być o 8 rano, ostatni posiłek to lekki podwieczorek o godzinie 18.00. Można pić niesłodzone płyny. Jeżeli rano zjesz śniadanie, wynik badania będzie mało dokładny. Nie trzeba być na czczo do wszystkich pozostałych badań, takich jak:

  • poziom hormonów (poza prolaktyną)
  • test na Helicobacter i inne czynniki zakaźne
  • hemoglobina glikowana
  • PSA i inne markery nowotworowe
  • ASO
  • immunoglobuliny
  • CRP
  • grupa krwi,
  • antygeny HBs, HCV, HIV

Krew powinna być pobrana po kilkuminutowym odpoczynku. Taka procedura przygotowania pacjenta do badań pozwoli zapewnić prawidłową interpretacje wyników.

  • morfologia krwi (pełna)
  • OB
  • PT-czas protrombinowy (INR), APTT, Fibrynogen, D-dimer ( krzepliwość)
  • glukoza, glukoza 0,1 h, 2h
  • Lipidogram (HDL, LDL, TG, CHOL.)
  • kreatynina
  • TSH, FT 3, FT 4, T 3, T 4 ,przeciwciała przeciwtarczycowe TPO, przeciwciała TG (tarczyca)
  • PSA całkowite (prostata)
  • Hemoglobina glikowana HbA1C
  • sód, potas, chlorki, wapń całkowity (jonogram)
  • CRP
  • ALAT,AST, GGTP, Bilirubina w surowicy
  • Witamina D3 metabolit 1,25 (OH)2, Witamina D3 metabolit 25(OH)
  • Parathormon (PTH)
  • Fosfotaza kwaśna
  • Osteokalacyna
  • FSH (folitropina)
  • LH (luteotropina)
  • E2 (estradiol)
  • PG (progesteron)
  • PRL (prolaktyna)
  • Beta-HCG
  • DHA, DHA SO4
  • Androstendion
  • Testosteron, Testosteron wolny
  • 17-OH Progesteron
  • Kortyzol
  • CRP
  • Lipaza, Amylaza
  • Grupa krwi
  • płytki krwi
  • CK
  • Troponina
  • Homocysteina
  • Witamina B12
  • Kwas foliowy
  • Transferyna
  • Czynnik reumatoidalny RF-latex
  • ASO
  • Odczyn Waalera-Rosego
  • Magnez
  • Żelazo
  • Fosfor
  • HCV
  • HIV
  • HBS (antygen)
  • HBS (przeciwciała)
  • WR

Badania moczu

Jak przygotować się próbkę moczu?

Próbkę moczu ze środkowego strumienia (ok. 50-100 ml) po uprzednim umyciu narządów moczowo-płciowych pobiera się z pierwszej porannej zbiórki do czystego pojemnika (można go nabyć w aptece lub w laboratorium).

Nie zaleca się pobierania moczu do badań laboratoryjnych w trakcie krwawienia miesięcznego oraz 2-3 dni przed i po menstruacji.

Przed planowanym pobraniem moczu, pacjent powinien zaopatrzyć się w jednorazowy pojemnik do badania moczu (dostępny w aptece). Należy pamiętać, że w przypadku wykonywania badań bakteriologicznych, zakupiony pojemnik powinien być jałowy.

W przypadku wykonywania badania moczu u dzieci dopuszcza się pobieranie materiału do specjalnych woreczków (dostępne w aptece).

Laboratorium nie przyjmuje do badań moczu pobranego do innych pojemników (słoiki, butelki itp.).

Dobowa zbiórka moczu jest niezbędna do wykonania ilościowych oznaczeń zawartości niektórych substancji w moczu, (np.: glukozy, białka, wapnia, magnezu, potasu, metoksykatecholamin, kwasu wanilinomigdałowego, 17-ketosterydów) niezbędne jest przeprowadzenie 24-godzinnej zbiórki moczu czyli tzw. dobowej zbiórki moczu (w skrócie DZM).

Przed wykonaniem badania pacjent powinien przygotować czyste naczynie o objętości 2-3 litrów, najlepiej plastikowe z dopasowanym przykryciem i podziałką.

Zbiórkę moczu należy rozpocząć rano (np. o godzinie 6:00), a zakończyć następnego dnia o tej samej godzinie.

Dobowa zbiórka moczu krok po kroku:

  • pierwszą porcję moczu należy oddać do toalety
  • kolejne porcje moczu łącznie z pierwszą porcją pobraną następnego dnia oddać do wcześniej przygotowanego pojemnika
  • podczas całego okresu zbiórki pojemnik z moczem należy przechowywać w chłodnym miejscu
  • po zakończeniu zbiórki zebrany do pojemnika mocz dokładnie wymieszać i zmierzyć jego objętość
  • porcję moczu o objętości ok. 50 – 100 ml przelać do pojemnika na badanie ogólne moczu
  • pojemnik dokładnie zakręcić i podpisać nazwiskiem, imieniem i datą urodzenia pacjenta. Na pojemniku zanotować dobową objętość moczu (w mililitrach).
  • pojemnik dostarczyć do laboratorium w jak najkrótszym czasie
  • badanie ogólne moczu
  • posiew moczu
  • wapń z moczu DZM

Badania kału

Jak przygotować się próbkę kału?

Przed oddaniem kału należy całkowicie opróżnić pęcherz moczowy.

Kał należy oddać do czystego, wyparzonego naczynia (np.: nocnika).

Do badania wymagana jest niewielka ilość kału – wielkości orzecha laskowego najlepiej z miejsc zawierających śluz, krew, ropę i umieścić za pomocą szpatułki w specjalnym jałowym pojemniku (dostępny w aptece).

Badanie kału na obecność pasożytów i ich jaj wymaga pobrania próbki do pojemnika bez podłoża transportowego-badanie należy powtarzać w określonych odstępach czasu, ponieważ jaja, cysty lub formy larwalne niektórych pasożytów mogą pojawiać się w kale okresowo.

Pobieranie kału na posiew wymaga pojemników z podłożem transportowym w przypadku, gdy kał nie może być dostarczony do laboratorium w ciągu 30-50 min.

Laboratorium nie przyjmuje do badań kału pobranego do innych pojemników (słoiki, butelki itp.).

  • badanie ogólne kału
  • kał pasożyty
  • kał owsiki
  • kał krew utajona
  • Lamblie-test
  • kał na rota i adenowirusy
  • kał posiew

Mikrobiologia

Przygotowanie materiału do badania mikrobiologicznego / wymaz, wykonywane jest przez personel medyczny

za wyjątkiem posiewu moczu który przygotowuje pacjent wł. zasad opisanych powyżej. Przed planowanym wymazem z jamy ustnej/gardła należy wstrzymać się od przyjmowania pokarmów, płynów, mycia zębów oraz płukania jamy ustnej.

  • wymaz z nosa
  • wymaz z gardła
  • wymaz z jamy ustnej
  • wymaz z uszu
  • wymaz z rany

Cytogenetyczne

badanie DNA do oceny ryzyka wystąpienia chorób uwarunkowanych genetycznie

Przygotowanie pacjenta do badania USG jamy brzusznej

W dniu poprzedzającym badanie:
  1. Należy zastosować lekkostrawną dietę (z wyłączeniem owoców, ciemnego pieczywa orz warzyw wzdymających tzn fasoli, grochu, kapusty, kalafiora,).
  2. Nie można spożywać napoi gazowanych i alkoholu
  3. Ostatni posiłek należy spożyć przed godziną 19.
  4. Po obiedzie i po ostatnim posiłku należy przyjąć po dwie kapsułki Esputiconu lub Espumisanu.
  5. Osoby otyłe lub ze skłonnością do zaparć powinny stosować łagodne (ziołowe) środki przeczyszczające na 24 godziny przed badaniem.
W dniu badania:
  1. Zgłosić się na czczo (lub 5 godzin po ostatnim lekkim posiłku).
  2. Nie palić papierosów.
  3. Nie pić kawy.
  4. Nie żuć gumy.
  5. Należy dostarczyć poprzednie badania USG.